Słownik

A

Adiustacja

- opracowanie tekstu autorskiego do składu. Korekta obejmująca nie tylko poprawki gramatyczne, ortograficzne i stylistyczne, ale również sprawdzanie logicznej spójności tekstu oraz wizualnej, estetycznej.

Agencja

- instytucja trudniąca się zbieraniem informacji, wiadomości lub materiałów ilustracyjnych celem przekazywania ich prasie, np. agencja informacyjna, agencja fotograficzna.

Agencja informacyjna

- instytucja upowszechniająca informacje zebrane przez dziennikarzy, korespondentów i współpracowników.

Agencja reklamowa

- firma na zlecenie zajmująca się tworzeniem reklam np. radiowych, telewizyjnych, prasowych, przygotowywaniem kampanii, pomocą w budowaniu marki. Pierwsza tego typu agencja powstała w Filadelfii w 1843 roku.

Agencja sieciowa

- oddział międzynarodowej agencji reklamowej, której klientami są firmy o globalnym zasięgu. Agencja sieciowa obsługuje filie tych firm w danym kraju zgodnie z rozporządzeniami centrali.

Akapit

- wyodrębniona graficznie (np. poprzez wcięcie) część artykułu, zawierająca jakąś myśl autora.

Analiza

- forma publicystyczna służąca objaśnianiu i komentowaniu czytelnikowi kulis i znaczenia wydarzeń opisywanych na kolumnach newsowych oraz do wyrażania o nich stosunku. Teoretycznie komentarz redakcyjny przygotowują doświadczeni dziennikarze redakcji, w praktyce bywa już różnie.

Animacja

- błąd montażowy; polega na przedstawieniu widoku (osoby) najpierw w total lub średnim planie, a następnie w takim samym planie, lecz z nieco innej strony. Poprawnie zbliżenie powinno być poprzedzone planem total lub planem średnim.

Animatic

- (ang.) robocza wersja reklamy przeznaczona do badań lub przedstawienia potencjalnemu klientowi.

Anonim

- niepodpisany tekst przysłany przez kogoś do redakcji. Takich tekstów się nie drukuje.

Anonimowość

- zachowanie (na uzasadnioną prośbę zainteresowanego) przez redakcję tajemnicy, kto jest autorem jakiejś wypowiedzi bądź artykułu. Tekst podpisywany jest wówczas stwierdzeniem: "nazwisko i adres znane redakcji".

Antyczołówka

- inaczej tyłówka; element kończący program, zwykle znajdują się w nim napisy informujące o autorach programu.

Antykwa

- krój drukarskiej czcionki z szeryfami (nawiązujący do pisma rzymskiego).

Apla

- poddruk; kolorowe tło tekstu artykułu.

Artykuł

- (łac. articulus - wstęp, punkt, część) ogólna nazwa tekstu zamieszczonego w czasopiśmie; publicystyczna wypowiedź na tematy polityczne, socjologiczne, naukowe i kulturalne, w której autor podporządkuje sens postawionej we wstępie tezie (lub tezom); artykuł nie narzuca reguł, nie ma ściśle określonych wyznaczników gatunku; pozostawia wiele swobody, jeżeli chodzi o kompozycję i język. Występuje jedynie w mediach pisanych.

Artykuł dyskusyjny

- informacja zamieszczona przed tekstem właściwym, w której redakcja wyraża swój sprzeciw wobec też postawionych przez autora.

Artykuł sponsorowany

- tekst pisany na potrzeby promocji, prezentacji danego produktu, usługi. Umieszczany odpłatnie w makiecie, szablonie tytułu prasowego, portalu.

Artykuł wstępny

- (pot. wstępniak) artykuł, najczęściej pisany przez redaktora naczelnego w gazetkach szkolnych lub redaktora prowadzącego, umieszczony w naczelnym miejscu: na 2. bądź 3. stronie czasopisma (czasem nawet na 1.). W prasie profesjonalnej zawiera zwykle program, główne założenia czasopisma i informacje o polityce redakcyjnej.

Autocenzura

- proces świadomego korygowania własnej twórczości z treści ogólnie uznawanych za kontrowersyjne czy wulgarne, lub nieuświadomionego dopasowania swojej twórczości do obowiązującego kanonu społecznego.

Autor

- twórca (sprawca) artykułu, zdjęcia, grafiki, projektodawca wizerunku gazety lub czasopisma.

Autoresponder

- program lub opcja w programie służąca do automatycznego odpowiadania rozmówcy - przy próbie kontaktu wysyła jako odpowiedź wiadomość o z góry ustalonej treści. Często występuje jako opcja w programie pocztowym, umożliwiając szybkie wysłanie odpowiedzi do nadawcy e-maila. Jest także wykorzystywany w komunikatorach internetowych oraz na IRC jako informacja dla nadawcy wiadomości, że adresata nie ma w danej chwili przy komputerze.

Przy pomocy wielokrotnego autorespondera pocztowego można w kolejnych odpowiedziach na jeden otrzymany e-mail przesyłać zainteresowanej osobie treść kolejnych odcinków jakiegoś kursu. Jednokrotny autoresponder może wysyłać w odpowiedzi na e-maile aktualną wersję jakiegoś pliku (np. oferty, cennika, itp.)

Autoryzacja

- to wyrażenie zgody przez udzielającego informacji prasie na publiczne rozpowszechnienie swej wypowiedzi w danej formie. Autoryzacja jest oryginalnym tworem prawodawstwa polskiego. Oprócz Polski konstrukcja ta szczątkowo występuje także w Niemczech, gdzie przybiera postać obowiązku "pokazywania tekstu informatorowi", który to obowiązek zawarty jest jednak nie w treści ustawy, lecz w przepisach korporacji dziennikarskiej (związku zawodowego). W przypadku wywiadów prasowych, autoryzacja polega na wspólnym uzgodnieniu ostatecznego tekstu wywiadu przez osobę jej udzielającą i dziennikarza, przed jego publikacją. Art. 14 ust. 2 Prawa Prasowego (ust. z dn. 26 stycznia 1984 r.) mówi, że dziennikarz nie może odmówić osobie udzielającej informacji autoryzacji dosłownie cytowanej wypowiedzi, o ile nie była ona uprzednio publikowana.