Uprościć co się da

W tabloidowym przekazie uderza dość uproszczony obraz świata, który sprowadza się do jasnego podziału na dobrych i złych, bogatych i biednych, mądrych i głupich... Jest to szczególnie widoczne w tytułach publikacji ("Pijak wiózł trzeźwych", "Władza sobie dogadza", "Trzepie kasę dzięki kryzysowi"). W stacjach radiowych pełno jest wojowniczych zapowiedzi typu: "Już za chwilę weźmiemy w obroty polityka X lub Y", "Szykuje się potyczka z posłanką Z". Telewizyjni wydawcy rzucają "Piaskiem po oczach", wyzywają rozmówców na symboliczny (przynajmniej na razie) pojedynek na "Ringu", albo organizują kolejny, nowy talk-show, w którym ta sama wyeksploatowana medialnie gwiazda odpowiada po raz setny, czy nosi majtki. Tabloidyzacja zdecydowanie stawia na formy krótkie, proste, łatwo przyswajalne, żeby zanadto nie obciążać intelektu odbiorcy poważną refleksją. Niektóre artykuły i programy są szybkie, jak kula wystrzelona z karabinu. Trudno nie zostać trafionym. Na początku atakują odbiorcę szokujące zdjęcia lub wyrazisty, ekspresyjny materiał filmowy, czy obraz ze studia w wymyślnych ujęciach. Warstwa słowna w tym schemacie nie jest zbyt skomplikowana. Tabloidyzacja w mediach objawia się często specyficznym, dalekim od subtelności słownictwem. Język ten jest potoczny, bywa dosadny, pełen agresji, na ogół jest nacechowany negatywnie, a w niektórych przypadkach ociera się o wulgarność. Dla starszych widzów nie do przyjęcia jest pewnie fakt, że prowadzący program mówi do swojego gościa: "Zamknij ryj", a aktorowi w słusznym wieku docina: "Ty to się nie pocisz, bo nie masz już wody w organizmie". Możliwe, że dla wielu młodszych widzów to po prostu dowód luzu i przykład świetnej rozrywki.

Nawiązując jednak do wspomnianego już intelektu odbiorców. Tabloidowy przekaz nie pobudza do myślenia, raczej podgrzewa emocje. W podawanych newsach informacja jest od razu oceniana i interpretowana przez autora, co jest jawnym zaprzeczeniem zasady bezstronności i obiektywizmu. "Szczyt głupoty i braku odpowiedzialności. Matka po pijanemu zajmowała się 14-letnim synem inwalidą". Zanim jeszcze dziennikarz podał fakt, to już podpowiedział czytelnikowi, że powinien go on oburzyć.

Wszystko dla odbiorcy

Szefowie tabloidów i inni medialni zwolennicy takiej formy dziennikarstwa (jej elementy widać już nawet w poważnych programach i prasie) chwalą się często, że wychodzą naprzeciw potrzebom większości społeczeństwa. Na dowód tego podają swoje wyniki oglądalności, czy sprzedawalności. Zgoda. Masowy odbiorca woli obejrzeć "Big Brothera" lub tańcujące gwiazdy, albo poczytać w poręcznej i taniej gazecie o posłance, co ma buty z bombek, niż zgłębiać tajniki ekonomii,czy analizować ustawy sejmowe. Na upartego można nawet doszukać się w tabloidyzacji mediów jakiejś wartości. Dzięki niej wielu mniej wykształconych ludzi znajduje zrozumiałe wytłumaczenie tego, co się wokół nich dzieje, być może też czują się docenieni jako obiekt zainteresowania dziennikarzy. Ale coś tu jednak nie gra. Nie jest wcale takie pewne, czy to odbiorca narzuca mediom, jak mają wyglądać, czy wręcz przeciwnie - to media kształtują zapotrzebowanie odbiorców. Prawda leży pewnie po środku.

Jest jednak faktem, że czasami tabloidy, dla zwiększenia swojej popularności, posuwają się do absurdu. Tworzą fikcyjny świat. Jedna z gazet wydrukowała magiczne figury naenergetyzowane przez uzdrowiciela: trójkąt na układ moczowy, koło na układ trawienny i serce na krążenie. Należało je wyciąć i przyłożyć do odpowiedniej części ciała. Po jakimś czasie tabloid zaczął publikować listy od czytelników, którym te kawałki papieru pomogły!

Tabloidyzacja powoduje, że wielu odbiorców ma w głowie jedynie medialne gotowce i nie potrafi samodzielnie myśleć i oceniać rzeczywistości. Ale wywiera także wpływ na jakość dziennikarskiego rzemiosła. Coraz więcej dziennikarzy postrzega siebie wyłącznie jako dostarczycieli pseudoinformacji, które mają szokować, zaskakiwać, albo dawać ludziom niewybredną uciechę.